Evolution@Home 29 April 2008 9:59 pm
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : Review , 10 ความคิดเห็นมันเหมือนกับเอาเรื่องสองเรื่องมาผูกกันเลยครับ ระหว่าง Work@Home กับโครงการ SETI
สำหรับ Work@Home คือการทำงานจากที่บ้านแบบหนึ่ง เป็นงานที่ได้รับการสรรเสริญจากทั่วพื้นพิภพ ว่าดีเลิศประเสริฐศรีจนไม่มีใครอยากจะทำ!!!
ส่วนโครงการ SETI นั้นคือโครงการค้นหาสิ่งมีชีวิตนอกโลก และเนื่องจากวิธีการค้นหานั้นต้องใช้การรับสัญญาณคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในย่านความถี่ต่าง ๆ ทีนี้เขาก็วิเคราะห์ข้อมูลไม่ไหว ก็เลยอยากจะขอให้อาสาสมัครช่วยเขาประมวลผลสัญญาณแม่เหล็กไฟฟ้าให้หน่อย โดยวิธีการก็ง่ายมากนั่นก็คือ ให้อาสาสมัครไปดาวน์โหลดโปรแกรมมาไว้ที่เครื่อง ติดตั้งโปรแกรม ต่ออินเตอร์เน็ต แล้วโปรแกรมก็จะยืมเวลา CPU ของเครื่องมาใช้ประมวลผลเอง
โม้มาได้สามย่อหน้าก็เพื่อจะบอกว่า Evolution@Home ก็ถือว่าเป็นโครงการขอยืม CPU คล้าย ๆ กับ SETI เช่นกัน เพียงแต่คราวนี้เป็นการขอหยิบยืม CPU เพื่อใช้ประมวลผลในเรื่องวิวัฒนาการทางชีววิทยาแทน!!!
สังเกตุกันมั้ยว่าเมืองไทยเราไม่ยักมีโครงการหยิบยืม CPU จากอาสาสมัครคนล่ะเล็กล่ะน้อย เพื่อนำไปประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่ที่สลับซับซ้อน!!!
เราก็เลยเสีย CPU กับ Bandwidth ไปกับการโหลดบิตกัน เฮ้อ น่าเสียดาย!!!
ป.ล. ผมไม่เคยโหลดบิตเลยครับ … เพราะ … ผมโหลดไม่เป็น แหะ ๆ ๆ 
Technorati Tags: คอมพิวเตอร์, ซอฟต์แวร์, evolution, home
อัตราส่วนเพื่อการดูแลซอฟต์แวร์ 27 April 2008 10:02 pm
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : การจัดการ, สมมติฐาน , เพิ่มความคิดเห็นผมเคยผ่านโครงการพัฒนาซอฟต์แวร์ระดับใหญ่มาหลายโครงการครับ ทุกโครงการจะเหมือน ๆ กันนั่นก็คือ นายทุนจะกำหนดงบประมาณไว้ใหญ่โตสำหรับสร้างโครงการขึ้นมา เพื่อจะทุ่มเทกำลังคนสำหรับออกแบบและจัดสร้างซอฟต์แวร์ในอย่างที่ระดับนโยบายต้องการ
แต่นายทุนมักไม่ตั้งงบประมาณสำหรับการดูแลซอฟต์แวร์เหล่านั้น ภายหลังจากที่ซอฟต์แวร์เหล่านั้นเริ่มเดินเครื่องใช้งานแล้ว!!!
ต้องอย่าลืมว่ายังมีต้นทุนในการเปลี่ยนแปลง, แก้ความผิดพลาด และ สร้างข้อมูลเพิ่มเติมให้ทันสมัย รออยู่ในอนาคต ซึ่งต้นทุนเหล่านี้ต้องใช้งบประมาณเพื่อจัดหาคนมาดูแลเอาใจใส่ เพราะคนคือกุญแจสำคัญในการดูแลซอฟต์แวร์ระดับใหญ่โตเหล่านั้น
ดังนั้นในหลาย ๆ ครั้งเราจึงมักจะพบกับเรื่องตลกร้าย นั่นก็คือเมื่อซอฟต์แวร์ระดับใหญ่ถูกสร้างด้วยคนเกือบร้อยคนสำเร็จแล้ว เรากลับพบว่า่ภายหลังมันดันถูกส่งมอบให้คนไม่ถึงสิบคนดูแลซะนี่!!!
จึงเกิดคำถามง่าย ๆ ขึ้นมาว่า แล้วคนไม่ถึงสิบคนจะดูแลซอฟต์แวร์ระดับใหญ่ ซึ่งถูกสร้างด้วยคนเกือบร้อยคนได้ยังไง???
งั้นเพื่อหาคำตอบนี้ ผมก็เลยคิดว่าผมน่าจะลองสร้าง “อัตราส่วนเพื่อการดูแลซอฟต์แวร์” เล่น ๆ ขึ้นมาดูดีกว่า เผื่อมันจะเป็นความจริงขึ้นมาบ้าง
ถ้า “งบประมาณในการสร้างซอฟต์แวร์ทั้งหมด” และ “อัตราส่วนเพื่อการดูแลซอฟต์แวร์” เป็นสิ่งคงที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ เนื่องจากมันเป็นสิ่งที่ถูกกำหนดโดยลักษณะของซอฟต์แวร์ดังกล่าว งั้นก็หมายความว่า “งบประมาณในการดูแลซอฟต์แวร์ (ต่อปี)” จึงเป็นเพียงสิ่งเดียวที่สามารถจะเปลี่ยนแปลงได้อ่ะดิ???
สำหรับนายทุนแล้ว “อัตราส่วนเพื่อการดูแลซอฟต์แวร์” ยิ่งมีค่ามากก็ยิ่งดี … แต่บางครั้งนายทุนก็ไม่ฉลาดซักเท่าไหร่ เพราะดันแทนค่าศูนย์ใน “งบประมาณในการดูแลซอฟต์แวร์ (ต่อปี)”
…นายทุนคงตกเลขอ่ะครับ เลยไม่รู้ว่าการหารตัวเลขด้วยศูนย์อ่ะนะ … มันจะทำให้ได้คำตอบซะที่ไหนกันเล่า ป้าดโธ่!!!
Technorati Tags: อัตราส่วน, งบประมาณ, คอมพิวเตอร์, ซอฟต์แวร์, สมมติฐาน, การจัดการ
Google Adsense สนับสนุนให้โฆษณาบนเว็บไซต์เนื้อหาภาษาไทยได้แล้วเหรอ?? 24 April 2008 8:23 pm
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : ข่าวสาร , 8 ความคิดเห็นหัวข้อนี้เป็นประโยคคำถามครับ ไม่ใช่ประโยคบอกเล่า สืบเนื่องมาจากว่าผมแวะไปยังหลาย ๆ บล็อกครับ แล้วก็เห็นท่านทั้งหลายติด Google Adsense กันหราเป็นว่าเล่น ผมก็เลยเป็นงงเป็นยิ่งนัก ว่านโยบายของพี่เกิ้ลเขาเปลี่ยนตั้งแต่เมื่อไหร่กัน?
ดังนั้นเพื่อความคลายใจ ผมก็เลยจำเป็นต้องเข้าไปอ่านดูว่า Adsense สนับสนุนภาษาอะไรบ้าง? แล้วผมก็พบว่ามันไม่ยักจะ่มีภาษาไทยในรายชื่อนั้นเลยแฮะ นอกจากบอกว่าถ้าค้นด้วยภาษาไทยเนี่ย ยังพอโอเค
อือม แต่ผมก็เห็นโฆษณา Google Adsense ที่เป็นภาษาไทยแสดงผลจริง ๆ นะ ว่าแล้วผมก็เข้าไปดูที่ Adwords บ้าง ว่าที่นั่นมีนโยบายอะไรกันหนอในการลงโฆษณา อีกทั้งอนุญาตให้ภาษารวมทั้งสถานที่ใดบ้าง ที่เป็นเป้าหมายให้เลือกได้สำหรับการลงโฆษณาของ Adwords ซึ่งเขาก็บอกไว้ว่าได้ตั้ง 40 ภาษาแน่ะ
งี้ก็หมายความว่าลงโฆษณาเป็น “ภาษาไทย” ได้อ่ะดิ!!!
อ๋อ เข้าใจแล้ว แบบนี้ก็หมายความว่า อยากจะลงโฆษณาเป็นภาษาไทยก็ได้ ลงมาเลย ลงแล้วก็เอาตังค์มาให้พี่เกิ้ลซะดี ๆ หลังจากนั้นพี่เกิ้ลก็จะบอกว่า น้องเอ๊ย บังเอิญว่าพี่มีนโยบายไม่ให้โฆษณาที่เป็น “ภาษาไทย” ของน้องแสดงผลว่ะ นโยบายพี่เขียนไว้ว่ายังไม่สนับสนุน อ่านดิ อ่านดิ ดังนั้นถ้าพี่จับได้ พี่ไม่จ่ายตังค์ค่า Adsense ด้วยนะเออ
แต่ที่แน่ ๆ พี่เกิ้ลกำลังจะมาเป็นนายหน้าให้กับคนไทยเรากันเองแล้วนะ ฟันส่วนต่างอร่อยน่าดู ไงผมก็หวังว่าป้านิภาจะทำให้ระบบนายหน้าของป้าเขาเวิร์กมากขึ้น เพื่อจะได้ไปสู้กับพี่เกิ้ลเขาได้ในวันข้างหน้านะครับ เพราะมันไม่จ๊าบหรอกนะ ถ้าจะให้คนไทยต้องมาจ่ายส่วนต่างให้ฝรั่ง เพียงเพราะเราคนไทยไม่คุยกันเองอ่ะ T-T
Technorati Tags: google, adsense, adwords, nipa, คอมพิวเตอร์, ซอฟต์แวร์, นายหน้า
YouTube APIs and Tools 21 April 2008 10:37 am
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : การสร้างซอฟต์แวร์ , 7 ความคิดเห็นผมเคยเขียนโปรแกรมประมาณ web crawler เพื่อเข้าไปดึงรายชื่อคลิบวีดีโอที่ผมต้องการจาก Youtube ตามเงื่อนไขคำค้นที่ผมกำหนดเอาไว้นะ จำได้ว่าเคยโม้ให้อ่านกันไปแล้ว แต่จำไม่ได้ว่าอยู่ในหัวข้อไหน
การทำ web crawler เพื่อเข้าไปล้วงเอาข้อมูลจากหน้าเว็บของชาวบ้าน ต้องบอกเลยว่ายุ่งยากมาก เพราะเราต้องมารับรู้ tag html ของเขา จากนั้นมาตัดเป็นท่อน ๆ เพื่อบอกให้ซอฟต์แวร์ของเรารู้อีกทอดนึง แถมถ้าเว็บไซต์ดังกล่าวต้องการการแสดงตนด้วย cookie อยู่ตลอดเวลา เราก็ต้องมาเสียเวลารับ ๆ ส่ง ๆ cookie กับเว็บไซต์ดังกล่าวอีก ยุ่งเข้าไปใหญ่!!!
อือม และถึงแม้ว่าเราจะตัดปัญหาเรื่องการตัดข้อความ โดยใช้การเขียน regular expression ขั้นเทพเข้ามาช่วย ก็ใช่ว่าจะตัดได้อย่างสะดวกโยธินซะเมื่อไหร่!!!
ความโง่ไม่เคยปราณีใครครับ เพราะผมเองก็เพิ่งจะรู้ว่า google เขามี YouTube APIs and Tools เพื่อให้เราเข้าไปล้วงควักอะไรที่เราต้องการจากใน Youtube ได้โดยผ่านเครื่องมือที่เขาเปิดไว้ให้
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า จะลงแรงทำอะไรต้องเบิ่งดูก่อนว่ามีใครทำไว้ก่อนหรือเปล่า เราจะได้ไม่ต้องออกแรงเยอะนั่นเอง
Technorati Tags: youtube, api, tools, คอมพิวเตอร์, ซอฟต์แวร์, การสร้างซอฟต์แวร์
การเลี้ยงดูซอฟต์แวร์ให้เติบใหญ่ 17 April 2008 10:07 pm
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : การสร้างซอฟต์แวร์ , 3 ความคิดเห็นพวกเราคงจะคุ้นเคยกับการเลี้ยงดูสิ่งมีชีวิตดิจิตอลอย่าง “ทามาก๊อตจิ” กันมาบ้างแล้ว จะเห็นว่ามันน่าสนใจดี เพลินดี แต่น่าเสียดายที่รูปแบบการเติบโตของมันจำกัดไปหน่อย แถมกิจกรรมที่เราจะทำร่วมกับมันก็จำกัดไปด้วยเช่นกัน
ผมก็เลยลองหาดูว่ามีใครบ้าง ที่นำเอาเทคโนโลยีทางด้านชีวิตดิจิตอลมาสร้างเป็นซอฟต์แวร์ขึ้นมา เพื่อให้เราได้ลองดู ว่าการเลี้ยงดูชีวิตดิจิตอลที่มีรูปแบบการเติบโตที่หลากหลาย หรือมีกิจกรรมที่เราจะทำร่วมกับมันได้อย่างหลากหลายนั้น มันเป็นยังไง…
แล้วผมก็หาเจอจนได้ครับ … นี่เลยครับ The breve Simulation Environment สภาพแวดล้อมสามมิติสำหรับการจำลองระบบและการสร้างชีวิตแบบปัญญาประดิษฐ์
…แต่ว่า…ทำไมมันต้องเป็น Python ด้วยวะเนี่ย? T-T เขียนไม่เป็นเฟ้ย โฮ ๆ ๆ ๆ ๆ T-T ไรว้าไมไม่เป็น PHP ล่ะอ่ะ แหงะ ๆ
ป.ล. ปลดปล่อยความบ้า หลังจากที่ไม่ได้ไปเที่ยวสงกรานต์ อือม ไม่ได้รู้สึกสบายใจขึ้นเลยแฮะ เสียผู้ใหญ่กันพอดี
Technorati Tags: ซอฟต์แวร์, คอมพิวเตอร์, Python, Breve, Simulation
อยู่เวรวันสงกรานต์ 13 April 2008 11:44 am
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : ข่าวสาร , 12 ความคิดเห็นผมไม่ได้ไปเที่ยวสงกรานต์แบบใคร ๆ ครับ เพราะต้องอยู่เป็นหนึ่งในทีมงานโอนย้ายระบบ และต้องอยู่เวรด้วย
เอาเป็นว่าขอให้คนทำงานคอมพิวเตอร์ ที่มีโอกาสได้ไปเที่ยวสงกรานต์โชคดีครับ ^-^
Technorati Tags: คอมพิวเตอร์, งาน, เวร, สงกรานต์
เกร็ดเล็ก ๆ เกี่ยวกับ CSS 11 April 2008 3:17 pm
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : การสร้างซอฟต์แวร์ , 3 ความคิดเห็นการทำ Software as a Service ที่ดี ก็มีความหมายรวมถึงการแสดงผลลัพท์ที่เว็บบราวเซอร์ที่ดีด้วย ดังนั้นผมเองก็ไม่อยากจะตกยุค ดังนั้นถ้าอยากจะให้ทันยุคแล้วล่ะก็ เวลาจะสร้าง Web Application ก็ควรจะใช้ CSS ให้เยอะ ๆ เข้าไว้
แต่มันก็มีข้อเสียปัญญาอ่อนนิดหน่อยนะ ตรงที่เขียนคำสั่งเดียวกันแต่ดันแสดงผลแตกต่างกันในแต่ล่ะบราวเซอร์ ซึ่งก็ต้องมาวุ่นวายเขียนเงื่อนไขตรวจสอบบราวเซอร์ แล้วให้มันเปลี่ยนทางไปอ่านไฟล์ CSS จากรุ่นแก้ไขเฉพาะบราวเซอร์นั้น ๆ แทน อือม ปัญญาอ่อนดี
ปรกติผมจะขี้เกียจอ่านเอกสาร CSS ตัวเต็ม ๆ อ่ะ แบบว่ามันเยอะมาก ผมก็เลยอ่านจากหน้าสรุปแทน เพราะมันง่ายดี ลองอ่านกันดูนะในนี้ -> http://www.w3.org/TR/CSS21/propidx.html
จะเห็นว่าหน้าสรุปนี้เจ๋งกว่าเยอะเลย สรุปง๊ายง่ายจริง ๆ
ป.ล. ตอนนี้ CSS ยังรุ่น 2.1 อยู่ ก็ยังพอกล้อมแกล้ม เข้าใจแบบโอเคซึ้งอยู่ แต่ถ้าเปลี่ยนไปเป็นรุ่น 3.0 เมื่อไหร่ คงได้งงเต๊กกันไปอีกหลายรอบเลย เพราะเท่าที่เข้าไปดูตัวร่างของเขาแล้ว หน้าตาโครงสร้างภาษามันยังกับพวก script ชั้นสูงยังไงบอกไม่ถูกเล้ยพับผ่าสิ
Technorati Tags: CSS, เว็บ, Web Application, Software as a Service, คอมพิวเตอร์, ซอฟต์แวร์
ความก้าวหน้าของการใช้ Opensource Web Application ในเมืองไทย 7 April 2008 11:15 am
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : การสร้างซอฟต์แวร์ , 9 ความคิดเห็นทุกวันนี้เว็บไซต์ดัง ๆ อันดับต้น ๆ ของเมืองไทยล้วนใช้ระบบปิดที่ตนเองสร้างขึ้นครับ ผมหาแทบไม่เจอเลยนะว่าจะมีเว็บไซต์ไหนที่ยอมใช้ Opensource Web Application เป็นส่วนกลไกหลัก หรือส่วนกลไกแสดงผลเลย อย่างมากก็ยอมใช้แค่เป็นกลไกฉากหลัง อย่างเช่น Apache หรือ MySQL เป็นต้น
น่าจะถือว่าเป็นความท้าทายนะ หากเราสามารถนำเอา Opensource Web Application มาทำเป็นส่วนกลไกหลักหรือกลไกแสดงผล แล้วผลักดันให้ Web Application ดังกล่าวก้าวขึ้นมาเป็นอันดับต้น ๆ ของเมืองไทยได้
ผมจะเอ่ยคำว่า “Opensource Web Application” บ่อยมากในหัวข้อนี้ จึงขออนุญาติเรียกว่า “OWA” แทน
จุดที่เป็นประเด็นคงเป็นที่ระบบของ OWA เอง เนื่องจากเดี๋ยวนี้ OWA มีการแบ่งส่วนของตัวเองที่ชัดเจน โดยประกอบด้วย …
- กลไกหลัก ซึ่งเป็นส่วนของโค้ดที่สำคัญ ในการทำให้ระบบทำงานอย่างที่มันควรจะเป็น
- Skins หรือ Theme ซึ่งเป็นส่วนสำหรับแสดงผล เป็นส่วนที่เปิดให้ปรับแต่งได้ตามที่ต้องการ
- Plugins หรือ Extensions ซึ่งเป็นกลไกเสริม ที่เปิดให้ปรับแต่งระบบเพิ่มเติมได้ โดยไม่ต้องไปแตะต้องกับโค้ดในส่วนของกลไกหลัก
ลักษณะทั่วไปที่เราจะพบเกี่ยวกับ OWA ก็คือ เราจะรู้สึกว่ามันถูกปรับแต่งมาดีอยู่แล้ว เราอยากจะใช้มัน แต่ถ้าเว็บอื่นก็ใช้มันแล้วไม่ได้ปรับแต่ง งั้นก็หมายความว่ามันจะกลายเป็นของโหลไป ดูไม่มีเอกลักษณ์เป็นตัวของตัวเองเลย ดังนั้นก็เลยกลายเป็นเรื่องลำบาก ที่จะต้องมาดิ้นรนปรับแต่งให้มันแตกต่างจากต้นฉบับที่มันเป็น
บางคนก็อาจจะปรับแต่งด้วยการเปลี่ยนโทนสี บ้างก็ปรับแต่งด้วยการใส่ภาษาไทยแทนที่ภาษาอังกฤษ บ้างเก่งหน่อยก็เปลี่ยนการแสดงผลแบบยกชุดไปเลย แต่ทั้งนี้ก็ต้องขึ้นอยู่กับความสามารถเชิง PHP และ CSS ว่าจะมีทักษะมากน้อยแค่ไหน
ปัจจุบันเราจะพบว่าเมืองไทยมีชุมชนนักพัฒนาซอฟต์แวร์อยู่หลายแห่ง แต่ทุกแห่งจะเหมือนกันนั่นก็คือ ทุกคนจะเข้ามาแลกเปลี่ยนกันเฉพาะการโค้ดเชิงเทคนิค แต่น้อยคนนักจะเข้ามาคุยกันเรื่องการปรับแต่งเพื่อการแสดงผล!!!
โดยสรุปแล้ว ผมคิดว่าการจะทำให้ OWA ก้าวหน้าแพร่หลายในเมืองไทย จุดสำคัญคงอยู่ที่การสร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้กับ OWA ว่าเป็นระบบซอฟต์แวร์ที่ไม่ใช่ของโหล เป็นระบบที่สามารถเปลี่ยนรูปแบบการแสดงผลได้อย่างไม่ยากนัก และมีชุมชนที่พร้อมจะบอกเล่าแลกเปลี่ยนวิธีการให้รับรู้กัน ว่าจะปรับแต่งรูปแบบการแสดงผลของ OWA ที่ตนเองเลือกมายังไง ให้มีลักษณะที่โดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์ของตนเองครับ
ผู้ชายหลงใหลรูปลักษณ์ เพราะใช้สายตารับรู้ความหลงใหล
ผู้หญิงหลงใหลสำเนียงไพเราะ เพราะใช้ใบหูรับรู้ความหลงใหล
ทั้งผู้ชายและผู้หญิงล้วนมีความหลงใหลไม่แตกต่างกัน
Technorati Tags: opensource, web, application, คอมพิวเตอร์, ซอฟต์แวร์
MediaWiki แกะยากจัง 4 April 2008 2:49 pm
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : ข่าวสาร , 4 ความคิดเห็นช่วงนี้ผมกำลังนั่งแกะ MediaWiki อยู่ครับ เลยไม่ค่อยมีเวลาเขียนบล็อกเลย ต้องขออภัยคนที่รออ่านด้วย
ผมแกะ Opensource มาเยอะนะ แต่ไอ้เจ้า MediaWiki เนี่ย ต้องถือว่าปราบเซียนเลยล่ะ เพราะแกะยากซะเหลือเกิน เวลาจะเปลี่ยนอะไรซักทีนึง ไม่รู้มันไปฝังไว้ในโค้ดกลาง หรือฝังไว้ในโค้ดของ Extension หรือฝังไว้ในโค้ดของ Skins หรือฝังเอาไว้ใน CSS กันแน่ งงไปโม้ดเลย
ระบบของ MediaWiki มันดีนะ ผมชอบ โดยส่วนตัวแล้วรู้สึกว่ามันดีกว่า Drupal ซะอีก อือม แต่อันนี้ก็นานาจิตตังนะ แล้วแต่ว่าใครจะชอบอะไรมากกว่ากัน
เอาเป็นว่ามีเวลาแล้วผมจะมาเขียนโม้ต่อแล้วกันครับ ขอแกะ MediaWiki กับเฝ้าหุ้นบางตัวก่อนแล้วกัน
Technorati Tags: คอมพิวเตอร์, ซอฟต์แวร์, Opensource, MediaWiki, Drupal
Manage Software Testing 2 April 2008 10:44 am
บันทึกโดย Mr. PeeTai ใน : E-Book , 3 ความคิดเห็นการจะทดสอบซอฟต์แวร์ก็ต้องมีการบริหารจัดการด้วยนะเอ้อ ไม่งั้นเราก็จะจับต้นชนปลายไม่ถูก ไม่รู้จะเริ่มทดสอบจากตรงไหนก่อนดี ยิ่งซอฟต์แวร์ตัวใหญ่ ๆ แถมมีองค์ประกอบเยอะ ๆ ด้วย ก็ยิ่งบริหารจัดการเพื่อการทดสอบยากเข้าไปใหญ่ ดังนั้นอย่ากระนั้นเลย เอา e-book เล่มนี้ไปอ่านกันโล้ดดีกว่าเด้อ
Technorati Tags: e-book, ebook, manage, software, testing, คอมพิวเตอร์, ซอฟต์แวร์, การทดสอบ
